absorpcja (wody), zjawisko pochłaniania (wody) przez materiał w określonych warunkach
analogowy, reprezentowany za pomocą wielkości fizycznych, zmieniających się w sposób ciągły
ANSI, American National Standard Institute, amerykańs-ki instytut narodowy nadzorujący działania normalizacyjne
ASTM, American Society for Testing and Materials, amerykańska organizacja normalizacyjna, również ozna-czenie norm amerykańskich
audio, termin używany do określenia urządzeń zapro-jektowanych do działania w zakresie częstotliwości akustycznych
AWG, American Wire Gage, znormalizowany system średnic drutów i linek, stosowany w Stanach Zjednoczonych, zwany również B&S (Brown and Sharp Gage)
bajt, (ang. byte) grupa ośmiu cyfr dwójkowych
Bel (B), jednostka bezwymiarowa, wyrażająca stosunek poziomu wielkości fizycznych o przebiegach okresowych na wejściu i na wyjściu urządzenia (np. kabla), równa logarytmowi dziesiętnemu ilorazu tych wielkości; w odniesieniu do mocy - wyraża stopień wzmocnienia lub tłumienia układu
bezhalogenowość, cecha kabla polegająca na braku w jego izolacji i powłoce związków zawierających halogeny (pierwiastki z grupy chlorowców)
bit, jedna cyfra dwójkowa (skrót słów binary digit)
BS, British Standard, oznaczenie normy brytyjskiej
CATV, (ang. Community Antenna Television), telewizja kablowa
CB, (ang. Citizens Band), pasmo ogólnodostępne
CENELEC, Comité Européen du Normalisation <Electrotechnique>, Europejski Komitet Normalizacyjny <Elektrotechniki, z siedzibą w Brukseli
centryczność, w przekroju izolacji okrągłej żyły kabla, stosunek najmniejszej i największej grubości izolacji, zwykle wyrażany w procentach
ciągnienie, obróbka plastyczna polegająca na przeciąganiu drutu przez ciągadło lub serię ciągadeł celem zmniejszenia średnicy drutu do określonej wartości
ciepłoodporność, cecha kabla polegająca na jego odporności na niszczący wpływ podwyższonych temperatur
Circular Mil, jednostka używana w krajach anglosaskich do określenia przekroju żył, odpowiadająca powierzchni koła o średnicy jednej tysięcznej cala, i równa 0,5067 x 10-3 mm2
cyfrowy, reprezentowany za pomocą sygnałów nieciąg-łych (zero-jedynkowych)
częstotliwość, liczba cykli zmian (drgań) na sekundę, dla sygnałów przemiennoprądowych odwrotność okresu zmian
częstotliwość akustyczna, częstotliwość z zakresu słyszalnego dla ucha ludzkiego, przyjmowana zwykle od 16 Hz do 20 kHz
częstotliwość radiowa, spektrum elektromagnetyczne częstotliwości stosowanych w komunikacji radiowej
decybel (dB), dziesiąta część bela
dielektryk, materiał izolacyjny ulegający polaryzacji dielektrycznej
DIN, Deutsche Industrie Norm, oznaczenie norm niemieckich
dopasowanie impedancji (falowe), spełnienie warunku równości impedancji kabla i obwodów urządzeń, do których jest przyłączony
dopuszczalna obciążalność prądowa długotrwała, obciążalność prądowa długotrwała kabla
dopuszczalny promień gięcia, najmniejszy promień krzywizny, wzdłuż której można wygiąć przewód, nie powodując pogorszenia jego własności - odnosi się do promienia zgięcia wewnętrznej powierzchni kabla, a nie do jego osi
drut ocynowany, drut pokryty cienką warstwą cyny, uła-twiającą lutowanie i zabezpieczającą przed korozją
drut twardy (nie wyżarzony), drut utwardzony w procesie ciągnienia na skutek zmiany struktury krystalicznej
drut uziemiający, drut miedziany ocynowany stykający się z ekranem na całej długości kabla, który odprowadza ładunki i ułatwia uziemienie ekranu
drut wyżarzony (miękki), po przeciągnięciu, drut pod-grzany do temperatury powyżej temperatury rekrystalizacji i ostudzony
duplex, jednoczesna dwukierunkowa transmisja danych, zwykle czterema żyłami
echo pierwotne, w stanie niedopasowania falowego, fala jednokrotnie odbita (na końcu toru), której kierunek ruchu jest przeciwny do kierunku fali docelowej
echo wtórne, w stanie niedopasowania falowego, fala dwukrotnie odbita (na obu końcach toru), której kierunek ruchu jest zgodny z kierunkiem fali docelowej, ale jest ona opóźniona w stosunku do fali docelowej
ekran, warstwa metalowa wokół żyły lub wiązki żył, której zadaniem jest ochrona przesyłanych sygnałów przed emisją do otoczenia oraz przed indukcją elektrostatyczną i elektromagnetyczną między polami zewnętrznymi a żyłami
elastomer, tworzywo z grupy polimerów o długich łańcuchach, które poddane sieciowaniu (wulkanizacji) uzyskują trwałą elastyczność w szerokim zakresie temperatur, np. gumy
elastomer termoplastyczny (TPE), w zakresie temperatur do 120oC (150oC) tworzywo o cechach elastomeru, a powyżej, wykazuje cechy tworzywa termoplastycznego, poddającego się przeróbce plastycznej
EPR, (ang. ethylene-propylene rubber) guma etylenowo-propylenowa
EVA, (ang. ethylene vinyl acetate) kopolimer etylenu i octanu winylu
fala docelowa, fala elektromagnetyczne przenosząca energię sygnału w torze przewodowym
FEP, (ang. fluorinated ethylene-propylene) kopolimer czterofluoroetylenu i sześciofluoro-propylenu, tworzywo o nazwie Teflon
Forprene™, termoplastyczny elastomer poliolefinowy, polipropylen-EPDM (TPE-O), tworzywo firmy Softer
FTP, (ang. Foiled Twisted Pair) przewód parowy ekrano-wany folią (aluminiową), tzw. skrętka ekranowana
giętkość, zdolność przewodu lub jego elementu do wielokrotnego zginania na niewielkim promieniu pod wpływem sił zewnętrznych
grubość izolacji, grubość ścianki warstwy izolacji
guma, ogólne określenie elastomerów naturalnych i syntetycznych
Halar™, (ECTFE) kopolimer etylenu i chlorotrójfluoroetylenu, oznaczenie tworzywa firmy Ausimont
HDPE, (ang. High Density Polyethylene, polietylen o dużej gęstości
HF, (ang. high fequency) wysoka częstotliwość, do której zalicza się zwykle zakres 3 - 30 MHz
hygroskopijność, cecha materiału polegająca na wchłanianiu (absorpcji) wilgoci
Hypalon™, polietylen chlorosulfonowany, guma synte-yczna firmy DuPont
Hytrel™, termoplastyczny elastomer poliestrowy (TPE-P), tworzywo firmy DuPont
IEC, International Electrical Commission, Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna, organ uzgadniający i wydawca zaleceń i norm międzynarodowych
impedancja, całkowity opór (pozorny) stawiany przez element, obwód, kabel przepływowi prądu przemiennego o określonej częstotliwości; w skład impedancji wchodzi rezystancja i reaktancja
impedancja falowa (charakterystyczna), stosunek napięcia do prądu fali docelowej w płaszczyźnie poprzecznej do osi toru transmisyjnego; urządzenie o tej impedancji dołączone do końca toru rzeczywistego powoduje takie zachowanie toru, jak nieskończenie długiego
impuls, gwałtowna zmiana napięcia lub prądu od jednej wartości do drugiej i z powrotem do początkowej w skończonym przedziale czasu
IMWA, International Wire and Machinery Organization, Międzynarodowa Organizacja Producentów Kabli i Maszyn Kablowych
indeks tlenowy (materiału), najmniejsza procentowa zawartość tlenu w atmosferze, przy której możliwy jest zapłon materiału w temperaturze 25oC
indukcja, zjawisko generowania napięcia w obiekcie przez linie pola magnetycznego lub linie pola ładunku elektrycznego, pochodzące od źródła tego pola
ISO, International Standard Organization, międzynarodowa organizacja normalizacyjna
izolacja, materiał o bardzo dużym oporze dla przepływu prądu elektrycznego i stosowany do oddzielenia elemen-tów obwodów elektrycznych i kabli
izolacja ośrodka (rdzeniowa), jedna lub kilka taśm izolacyjnych, zwykle nawiniętych spiralnie na ośrodek przewodu lub kabla
kabel, pojedyncza żyła izolowana, albo grupa takich żył lub wiązek żył, skręconych lub ułożonych równolegle wewnątrz wspólnej powłoki, ewentualnie również w pancerzu i osłonie ochronnej
kabel doziemny, kabel przeznaczony do bezpośredniego ułożenia w ziemi
kabel hybrydowy, kabel składający się z izolowanych żył miedzianych i innych elementów (np. włókien światło-wodowych lub rurek do przetłaczania gazu)
kabel plenum, (ang. plenum cable) kabel spełniający specjalne wymagania UL
kabel samonośny, kabel przeznaczony do zawieszenia w powietrzu na słupach lub innych konstrukcjach i podtrzymywany przez drut stalowy lub linkę, która jest jego integralnym elementem
kabel sygnalizacyjny (sterowniczy), kabel wielożyłowy przeznaczony do łączenia urządzeń kontrolnych, sterowniczych, sygnalizacyjnych i alarmowych
kabel wielożyłowy, kabel składający się z dwóch lub więcej żył skręconych w ośrodek kabla, lub ułożonych równolegle obok siebie, na które zwykle nałożona jest wspólna powłoka
kabel współosiowy (koncentryczny), kabel składający się z dwóch cylindrycznych żył mających wspólną oś i oddzielonych dielektrykiem
kabel wypełniony żelem (żelowany), kabel, którego szczeliny między żyłami ośrodka są wypełnione substan-cją uniemożliwiającą przenikanie wilgoci wzdłuż kabla
kanalizacja kablowa, umieszczone w ziemi elementy rurowe lub zakryte kanały, betonowe, ceramiczne lub plastikowe, w których prowadzone są kable
Kevlar™, poliaramid, tworzywo polimeryczne na bazie aramidów (związków aromatycznych), produkt firmy DuPont
kierunek skrętu, kierunek ułożenia skręconych elementów widoczny dla obserwatora patrzącego wzdłuż osi wiązki; skręt może być lewy, nazywany skrętem S, lub prawy - skręt Z
konduktancja, przewodność czynna, odwrotność rezystancji, wyrażana w Simensach [S]
konduktywność, przewodność właściwa (materiału), odwrotność rezystywności (oporu właściwego)
kopolimer, tworzywo sztuczne powstałe w wyniku polimeryzacji dwóch różnych monomerów lub ich grup
krycie ekranu, wyrażony w procentach stopień rzeczywistego (optycznego) pokrycia kabla lub jego elementów przez materiał ekranu
Kynar™, (PVDF) poli(dwufluorek winilidenu), tworzywo firmy Elf-Atochem
LAN, (ang. Local Area Network) szerokopasmowe, interakcyjne i dwukierunkowe systemy przesyłania dźwięku, obrazu i danych, przy użyciu wspólnego kabla, tworzące sieć połączeń o małym zasięgu
LDPE, (ang. Low Density Polyethylene) polietylen o małej gęstości
linia przesyłowa, obwód o określonych parametrach elektrycznych, służący do przesyłania sygnałów o dowol-nej częstotliwości lub w postaci impulsów
linka, żyła wielodrutowa
linka nośna, liniowy element nośny, zwykle linka stalowa, która podtrzymuje zawieszony w powietrzu kabel, i która może być integralną częścią tego kabla
LSF, (ang. Low Smoke and Fume) kabel wydzielający niewielkie ilości dymu i gazów
LSHF, (ang. Low Smoke Halogen Free) kabel bezhalogenowy, wydzielający niewielkie ilości dymu
MATV, (ang. Master Antenna Television System) zespół urządzeń do przesyłu wielu kanałów telewizyjnych z jednej lub kilku anten, zwykle w jednym budynku
MCM, (ang. M circular mil) jednostka powierzchni równa tysiącowi milów kołowych
miedź beztlenowa (OFC), miedź o małej zawartości tlenu i dużej przewodności
miedź ocynowana, drut miedziany pokryty galwanicznie lub ogniowo cienką i szczelną warstwą cyny, aby ułatwić lutowanie i chronić miedź przed korozją
MIL, oznaczenie amerykańskiej normy wojskowej
mil, jednostka używana do określenia średnicy drutu lub linki, albo grubości izolacji, równa jednej tysięcznej cala
mil kołowy, (ang. circular mil, CM) amerykańska jed-nostka powierzchni używana do określenia przekroju drutu lub linki i równa polu koła o średnicy jednego mila
monomer, podstawowa cząsteczka chemiczna, z której zbudowane są łańcuchy cząsteczek, zwane polimerami
multiplex, jednoczesna transmisja dwóch lub więcej sygnałów tym samym torem kablem
Mylar™, taśmy z tworzyw poliestrowych, produkt firmy DuPont
napięcie pracy, faktyczne napięcie przyłożone do żył kabla, pochodzące od urządzeń, które kabel łączy
napięcie probiercze, wartość napięcia przemiennego lub stałego, przykładanego przez określony czas do metalowych elementów badanego urządzenia (kabla), w celu sprawdzenia poprawności wykonania warstw izolacyjnych, które powinny to napięcie wytrzymać bez przebicia
napięcie przebicia, najmniejsze napięcie, przy którym następuje uszkodzenie izolacji między dwoma metalowymi elementami urządzenia (kabla)
napięcie znamionowe, maksymalne napięcie, które może być trwale przyłożone do żył przewodu lub kabla, wykonanego zgodnie z określonymi wymaganiami
naskórek, cienka warstwa tworzywa naturalnego, wytłoczona bezpośrednio pod albo na izolację wykonaną z tworzywa spienionego
naskórkowość, zjawisko polegające na tym, że głębokość wnikania prądu w głąb żyły, którą przepływa, maleje ze wzrostem częstotliwości
niedopasowanie falowe, dołączenie na końca toru odbiornika o impedancji falowej innej niż impedancja falowa toru
nierozprzestrzenianie płomienia, cecha kabla polegająca na nie podtrzymywaniu płomienia po usunięciu źródła ognia
niskie wydzielanie dymu, cecha kabla polegająca na niewielkim wydzielaniu dymu podczas pożaru
Nylon™, nazwa poliamidów, produktów firmy DuPont
obciążalność prądowa długotrwała, prąd maksymalny, który żyła może bezpiecznie przewodzić w sposób ciągły bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury pracy dla izolacji i powłoki; wielkość tego prądu zależy od warunków odprowadzania ciepła przy określonym ułożenia kabla
obciążenie, urządzenie, które zużywa lub przetwarza energię dostarczoną przez źródło i wykorzystuje do spełnienia swej funkcji
obciążenie prądowe (kabla), wielkość przepływającego żyłami prądu elektrycznego
obrzut, owinięcie spiralne z długim skokiem przędzą lub tasiemką, uniemożliwiające rozpadnięcie się wiązki elementów kabla, używane również do identyfikacji wiązki
obwój, spiralne owinięcie taśmą lub pasemkiem przędzy albo drutów, elementu przewodu lub kabla
odbicie, zmiana kierunku fali uderzającej o powierzchnię; w przypadku fali elektromagnetycznej w torze kabla, odbicie następuje w miejscu niedopasowania impedancji
odporność na działanie ognia, cecha kabla polegająca na jego odporności na niszczące działanie ognia
odporność na nasiąkanie wodą, cecha materiału polegająca na jego odporności na absorpcję wilgoci z otoczenia, w którym się znajduje
odporność na ścieranie, cecha materiału polegająca na jego odporności na ścieranie powierzchni
odstęp, w przewodach wstążkowych, stała odległość między osiami żył tego samego przewodu
odstęp zbliżnoprzenikowy, różnica tłumienności zbliżnoprzenikowej i tłumienności falowej, odstęp między sygnałem użytecznym a zakłóceniem przenikowym na poczatku toru, mierzony w [dB]
odstęp zdalnoprzenikowy, różnica tłumienności zdalnoprzenikowej i tłumienności falowej, odstęp między sygnałem użytecznym a zakłóceniem przenikowym na końcu toru, mierzony w [dB]
OFC, (ang. oxygen-free copper) miedź beztlenowa
OFHC, (ang. oxygen-free, high conductivity copper) miedź beztlenowa o dużej czystości i przewodności,
olejoodporność, cecha kabla polegająca na jego odporności na niszczący wpływ olejów mineralnych i ich rozpuszczalników
oplot, wiele pasemek wzajemnie przeplatających się włókien lub drutów, tworzących konstrukcję cylindryczną wokół jednej lub kilku żył, lub wokół ośrodka kabla
osłona ochronna, zewnętrzne pokrycie kabla, zabezpieczające pancerz lub koncentryczną żyłę ochronną przed wpływem otoczenia
ośrodek przewodu lub kabla, grupa indywidualnie izolowanych żył i innych elementów, skręconych lub ułożonych równolegle, na którą nakłada się izolację rdzeniową, ekran i powłokę
owinięcie taśmą, obwój grupy żył izolowanych lub ośrodka kabla spiralnie nawiniętą taśmą
ozon, bardzo aktywna odmiana tlenu, towarzysząca wyładowaniom elektrycznym, w niewielkich ilościach obecna również w atmosferze
PA, poliamid, tworzywo o dobrej odporności chemicznej i na ścieranie, również o własnościach włóknotwórczych
palność, zdolność materiału do podtrzymywania płomienia po usunięciu źródła ognia
pancerz, obwój taśmą, lub obwój albo oplot z drutów, zwykle stalowych, stosowany do zabezpieczenia kabla przed zewnętrznymi narażeniami mechanicznymi, ścinającymi i rozciągającymi
pancerz z drutów, duża liczba drutów stalowych ocynkowanych, zwykle miękkich, nawiniętych na powłokę kabla spiralnie, jeden obok drugiego, tworząca osłonę mechaniczną kabla oraz zwiększająca dopuszczalne naprężenia rozciągające kabel
pancerz z taśm, dwie taśmy nawinięte spiralnie w tym samym kierunku z prześwitem między zwojami w ten sposób, że zewnętrzna taśma kryje prześwity taśmy wewnętrznej
parowanie, skręcanie dwóch żył izolowanych w wiązkę parową z odpowiednim skokiem skrętu
patch cord, angielska nazwa krótkiego odcinka giętkiego przewodu, zakończonego wtykami na obu końcach
PBT, (ang. polybutyl teraftalate) politeraftalan butylu, tworzywo poliestrowe
PE, (ang. polyethylene) polietylen
PET, (ang. polyethylene teraftalate) politeraftalan etylu, tworzywo poliestrowe używane do produkcji folii o dużej wytrzymałości mechanicznej i wodoodporności, stosowanej do owijania ośrodków kabli
plastyfikator, substancja chemiczna dodawana do tworzyw sztucznych w celu ich zmiękczenia i nadania im elastyczności
plenum cable, kabel spełniający specjalne wymagania UL, przeznaczony do układania w kanałach wentylacyjnych i przestrzeniach powyżej podwieszanych sufitów
pojemność, zdolność układy dwóch przewodników i umieszczonego między nimi dielektryka, do gromadzenia ładunku elektrycznego, jeśli między przewodnikami istnieje różnica potencjałów
pojemność skuteczna, wypadkowa pojemność elek-tryczna między dwoma żyłami, przy pozostałych żyłach i ekranach zwartych i uziemionych, wyrażana zwykle w pF/m lub nF/km
pojemność żyły (izolowanej), pojemność elektryczna między żyłą a jej przewodzącym otoczeniem (ekranem, innymi żyłami), wyrażana zwykle w pF/m lub nF/km
polietylen (PE), grupa tworzyw sztucznych otrzymywanych przez polimeryzację gazowego etylenu, charakteryzujących się doskonałymi własnościami elektrycznymi oraz odpornością mechaniczną i chemiczną
polietylen spieniony (piankowy), polietylen, w którego masie rozproszone są pojedyncze, zamknięte pęcherzy-ki obojętnego gazu, zmniejszające jego przenikalność elektryczną
polimer, tworzywo sztuczne lub guma o dużym ciężarze cząsteczkowym utworzone przez chemiczne połączenie cząsteczek (monomerów) w łańcuchy
poliolefiny, grupa polimerycznych tworzyw termoplas-tycznych na bazie węglowodorów nienasyconych (ole-fin), np. polietylen i polipropylen
polipropylen (PP), tworzywo termoplastyczne o doskonałych własnościach elektrycznych oraz odporności mechanicznej i chemicznej
poliuretan (PU), rodzina tworzyw o dużej elastyczności i odporności na ścieranie, stosowanych na powłoki kabli do pracy przy narażeniach mechanicznych, jako izolacja, mogą być spieniane
polwinit, plastyfikowany polichlorek winylu (PVC), duża rodzina tworzyw izolacyjnych i powłokowych na ba-zie polichlorku winylu lub jego kopolimerów z octanem winylu, do których stosuje się dodatki plastyfikatorów, stabilizatorów, pigmentów i wypełniaczy, celem poprawienia i uzyskania zamierzonych własności mechanicz-nych i elektrycznych lub odporności chemicznej
polwinit niemigrujący, tworzywo na bazie PVC, którego składniki, głównie plastyfikatory, nie migrują ku powierzchni izolacji lub powłoki podczas eksploatacji kabla
powłoka, szczelne, niemetaliczne, zwykle wytłaczane zewnętrzne pokrycie przewodu lub kabla, zabezpieczające jego ośrodek przed wpływem otoczenia, może stanowić dodatkową izolację
półprzewodzący (materiał), w kablownictwie, substancja, zwykle tworzywo sztuczne wypełnione sadzą, o rezystywności zawartej w przedziale między wartościami dla przewodników i dla izolatorów, stosowane najczęściej do wyrównywania pola elektrycznego wokół żyły przewodzącej kabla
prąd przemienny, prąd elektryczny, którego przepływ zmienia okresowo kierunek, a zmienność przepływu określa jego częstotliwość wyrażana w Hercach [Hz]
prąd stały, prąd elektryczny, którego przepływ jest jednokierunkowy, może być niezmienny lub pulsujący
prąd upływu, niepożądany przepływ prądu przez izolację, lub po jej powierzchni
prędkość propagacji, prędkość transmisji sygnału wzdłuż kabla odniesiona do prędkości w próżni, wyrażana zwykle w procentach, jest odwrotnością pierwiast-ka kwadratowego stałej dielektrycznej materiału izolacji
promień gięcia, promień krzywizny, wzdłuż której wyginany jest kabel podczas instalowania
próg detekcji, najwyższa wartość sygnału zakłócającego w stosunku do sygnału użytecznego, przy której odbierany sygnał użyteczny jest właściwie identyfikowany
przenik, przenoszenie się energii sygnału z jednego toru do drugiego (sąsiedniego) na skutek indukcji elektromagnetycznej
przenik zbliżny, napięcie przeniku pojawiające się na początku toru
przenik zdalny, napięcie przeniku pojawiające się na końcu toru
przepływność binarna, prędkość przesyłania sygnałów cyfrowych, wyrażana w bitach na sekundę [b/s]
przewodność (konduktywność), cecha materiału umożliwiająca przepływ prądu elektrycznego, odwrotność rezystywności, wyrażana w simensach [S]
przewód, jeden lub kilka skręconych drutów, albo jeden lub większa liczba żył izolowanych bez powłoki lub w powłoce niemetalicznej; pojęcie o zakresie ogólniejszym niż termin „kabel”; w języku potocznym - giętki kabel o niewielkich wymiarach i niewielkiej liczbie żył
przewód spiralny, przewód w formie sprężyny, ukształtowany na całej długości lub w jego części, po rozciągnięciu wracający do nadanego mu kształtu
przewód wstążkowy (tasiemkowy), przewód płaski, złożony z ułożonych równolegle obok siebie żył o wspólnej izolacji, lub izolowanych indywidualnie i sklejonych
przeżycie, cecha kabla polegająca na utrzymywaniu istotnych własności kabla przez określony czas w zdefiniowanych warunkach pożaru
PTFE, politetrafluoroetylen
PVC, (ang. polyvinyl chloride) polichlorek winylu, skrót przyjęty również w Polsce, odnoszący się do polwinitu - plastyfikowanego polichlorku winylu
reaktancja, opór bierny dla przepływu prądu przemiennego w obwodzie, wywołany pojemnością - reaktancja pojemnościowa, lub indukcyjnością - reaktancja indukcyjna, mierzona w omach [Ω]
rezystancja, cecha materiału utrudniająca przepływ prądu wywołany przyłożonym napięciem stałym
rezystancja izolacji, opór stawiany przez izolację przepływowi prądu, mierzona w omach [Ω]
rezystywność, miara oporu elektrycznego przewodnika, wyrażana w Ω·mm2/m], lub izolatora, wyrażona w Ω·cm
RG/U, Radio Government, Universal, oznaczenie prze-wodu współosiowego ogólnego zastosowania, zgodnego z amerykańską normą wojskową MIL-C-17
rurka instalacyjna, rurka z tworzywa, mocowana pod tynkiem lub na ścianie, w której umieszcza się przewody
sieciowanie (wulkanizacja), wywoływanie poprzecz-nych wiązań między długimi łańcuchami polimerów, na skutek reakcji chemicznych lub napromieniowania
simplex, jednokierunkowy system transmisji danych, zwykle dwoma żyłami
skok skrętu, odległość między dwoma punktami elementu wchodzącego w skład skręconej wiązki, potrzebna elementowi na wykonanie pełnego obrotu (skrętu) wokół osi wiązki, i mierzona wzdłuż osi wiązki
skręcanie nieregularne, skręcanie wiązki równoległych i przypadkowo ułożonych elementów o tej samej śred-icy, z określonym skokiem i w jednym kierunku, stosowane do skręcania żył wielodrutowych
skręcanie ośrodka, skręcanie żył izolowanych, wiązek albo grup żył w ośrodek przewodu lub kabla
skręcanie regularne, skręcanie wiązki równoległych elementów o tej samej średnicy, ułożonych w określony sposób, a kolejnych warstw w przeciwnych kierunkach i zwykle z różnymi skokami
skuteczność ekranowania, stopień ochrony sygnału użytecznego przed zakłóceniami przenikającymi ze źródeł zewnętrznych
spadek napięcia, różnica potencjałów pojawiająca się wzdłuż żył kabla, wywołana przepływem prądu przez rezystancję (lub impedancję) tych żył
spektrum częstotliwości, zakres częstotliwości należących do ciągłego obszaru i mających wspólną cechę
spieniony (piankowy), posiadający budowę komórkową, np. polietylen
sprzężenie elektromagnetyczne (indukcyjne), transfer energii na skutek zmian pola elektromagnetycznego
sprzężenie elektryczne (pojemnościowe), transfer energii na skutek zmian pola elektrycznego, np. oddziaływanie elektryczne między dwoma żyłami (grupami żył) spowodowane różnicą potencjałów między nimi
stała dielektryczna, względna przenikalność elektryczna
starzenie przyspieszone, próba symulująca długotrwały wpływ otoczenia na badany obiekt, podczas której stosuje się podwyższone wartości napięcia, temperatury lub ciśnienia w stosunku do wartości występujących w normalnej eksploatacji, celem uzyskania dającego się zaobserwować pogorszenia własności w stosunkowo krótkim czasie
STP, (ang. Shielded Twisted Pair) przewód parowy ekranowany, tzw. skrętka ekranowana
strata energii, zamiana energii systemu na formy niepożądane, np. wydzielanie się ciepła wywołanego tarciem w układzie mechanicznym
straty dielektryczne, straty energii na pokonanie sił przeciwdziałających polaryzacji cząstek dielektryka pod wpływem zmiennego pola elektrycznego
straty odbicia, ta część energii sygnału, która ulega odbiciu od niejednorodności linii
straty przesyłu, część energii dostarczona do systemu, która ulega rozproszeniu przy przesyłaniu energii z jednego punktu do drugiego, wyrażane zwykle w decybelach [dB]
suche badanie, próba mająca na celu lokalizowania wad, zwykle niewielkich nieciągłości izolacji lub powłoki, za pomocą napięcia działającego w bardzo krótkim czasie, podczas przesuwania badanego wyrobu w polu wytworzonym przez elektrodę
sygnał, prąd wykorzystywany do przesyłania informacji cyfrowych i analogowych oraz fonii i wizji
sygnał analogowy, zmienny w czasie prąd lub napięcie elektryczne wytwarzane przez czujniki lub przetworniki
sygnał cyfrowy, ciągi impulsów prądu elektrycznego, w których jedynce odpowiada obecność impulsu, a zeru - jego brak
sygnał równoważny, sygnał o takiej amplitudzie, przy której moc sygnału jest równa mocy sygnałów zakłócających
szerokość pasma, różnica między górną i dolną granicą określonego zakresu częstotliwości, wyrażana w hercach [Hz]
sznur, przewód o dużej giętkości, o małej liczbie żył o małym przekroju
taśma laminowana, taśma składająca się z dwóch lub kilku warstw różnych materiałów wzajemnie spojonych
taśma metalizowana, taśma z tworzywa lub papierowa pokryta jedno- lub dwustronnie cienką warstwą metalu
Tefabloc™, termoplastyczny elastomer styrenowy - polistyren/polietylen/butylen (TPE-S), tworzywo firmy TCN/ Cousin-Tessier
Teflon™, nazwa handlowa polimerów fluorowęglowych (PTFE, TPE, FEP) firmy DuPont
Tefzel™, kopolimer etylenu i czterofluoroetylenu (ETFE) tworzywo firmy DuPont
temperatura dopuszczalna, temperatura otoczenia lub obiektu, której przekroczenie może spowodować uszkodzenie obiektu
temperatura otoczenia, temperatura czynnika otaczającego obiekt
tłumienie, zmniejszenie energii fali podczas jej przesyłu przez medium (obwód, kabel), wyrażane jako współczynnik lub logarytm tego współczynnika, mierzona w [dB]
tłumienność ekranowania, stosunek napięcia zakłóceń indukowanych przez zewnętrzne źródła w torze kabla ekranowanego, do napięcia zakłóceń indukowanych w tym samym torze przez te same źródła po usunięciu ekranów, mierzona w [dB]
tłumienność falowa, strata energii elektromagnetycznej sygnału podczas jego transmisji, wyrażana jako stosu-nek amplitud sygnału (napięcia) na początku i na końcu toru w stanie dopasowania falowego, mierzona w [dB]
tłumienność odbiciowa, poziom odbić jednokrotnych pochodzących od niejednorodności toru przewodowego, wyrażony jako stosunek amplitudy fali jednokrotnie odbi-tej do amplitudy fali docelowej, mierzona w [dB]
tłumienność zbliżnoprzenikowa, stosunek amplitudy napięcia sygnału na początku toru zakłócającego do am-plitudy napięcia przeniku na początku toru zakłócanego, mierzona w [dB]
tłumienność zdalnoprzenikowa, stosunek amplitudy napięcia sygnału na początku toru zakłócającego do amplitudy napięcia przeniku na końcu toru zakłócanego, mierzona w [dB]
tor macierzysty, w wiązce czwórkowej, tor symetryczny utworzony przez dwie żyły izolowane położone naprzeciw siebie
tor symetryczny, tor przewodowy złożony z dwóch identycznych żył o tej samej charakterystyce elektromagnetycznej w stosunku do innych żył i do ziemi
tor przewodowy, tor telekomunikacyjny utworzony przez dwie izolowane żyły tego samego kabla
tor transmisyjny, niezależna od innych droga przesyłania sygnałów ze źródła/nadajnika do obciążenia/odbiornika.
tor współosiowy, tor przewodowy złożony z dwóch żył o wspólnej osi geometrycznej i umieszczonych jedna wewnątrz drugiej
tor zakłócający, tor, do którego dołączono źródło sygnału (zakłócającego)
tor zakłócany, tor, w którym pojawiają się zakłócenia, np. przenikowe
TPE, (ang. thermoplastic elastomer) elastomer termo-plastyczny
TPE, tetrafluoroetylen
triax, konstrukcja kabla koncentrycznego o wspólnej osi trzech elementów: żyły wewnętrznej, pierwszego ekranu i drugiego ekranu, z których każdy jest odizolowany od pozostałych
tworzywo termoplastyczne, wysoko spolimeryzowana substancja mięknąca (odwracalnie) pod wpływem temperatury, umożliwiając wielokrotne formowanie wyrobu przez przeróbkę plastyczną
tworzywo termoutwardzalne, substancja twardniejąca nieodwracalnie w wyniku reakcji chemicznych zachodzących między składnikami tworzywa pod wpływem ogrzania lub napromieniowania
UHF, (ang. ultra high fequency) ultra wysoka częstotliwość, do której zalicza się zwykle zakres 300 - 3000 MHz
UL, Underwriters' Laboratories, Inc., niezależna organizacja w USA badająca i oceniająca materiały i urządzenia stosowane w przemyśle elektrotechnicznym i elektronicznym
unilay, konstrukcja żyły o dwóch lub więcej warstwach drutów skręconych w tym samym kierunku i z tym samym skokiem
upływność, niepożądany przepływ prądu przez warstwę izolatora, lub po jego powierzchni
UTP, (ang. Unshielded Twisted Pair) przewód parowy nie ekranowany, tzw. skrętka
uzbrojenie, rodzaj giętkiego pancerza, oplot z drutów stalowych ocynkowanych, stosowany do zabezpieczenia kabla przed narażeniami mechanicznymi
uziemienie, połączenie urządzenia elektrycznego z ziemią
VDE, Verband Deutsche Elektrotechniker, Związek Elektryków Niemieckich, niemiecka organizacja certyfikująca i normalizacyjna
VHF, (ang. very high fequency) bardzo wysoka częstotliwość, do której zalicza się zwykle zakres 30 - 300 MHz
wiązka, grupa pojedynczych żył indywidualnie izolowanych, skręcona z określonym skokiem (np. parowa, trójkowa, czwórkowa)
widmo sygnału, zakres częstotliwości paczki fal sinusoidalnych sygnału analogowego
współczynnik mocy, stosunek rezystancji do impedancji obwodu elektrycznego, wyrażający stosunek mocy czynnej (rzeczywistej) prądu przemiennego do jego mocy pozornej; matematycznie, cosinus kąta między przyłożonym napięciem i wywołanym nim prądem
współczynnik strat dielektrycznych (tg δ), tangens kąta strat dielektrycznych materiału izolacyjnego
wypełniacz, substancja obojętna dodawana do tworzywa sztucznego, celem poprawienia jego własności lub obniżenia ceny
wypełnienie, element nie przewodzący skręcany wraz z żyłami w ośrodek kabla, lub wytłaczany, celem wyokrąglenia kabla, lub nadania mu wytrzymałości albo elastyczności
wytrzymałość elektryczna (dielektryczna), najniższa wartość napięcia, którą wytrzymuje izolacja zanim ulegnie przebiciu, zwykle podawana jako gradient tego napięcia [kV/mm]
wytrzymałość na zerwanie, naprężenie rozciągające potrzebne do zerwania próbki materiału
wyżarzanie, obróbka cieplna polegająca na podgrzaniu materiału do temperatury rekrystalizacji i ochłodzeniu, celem usunięcia naprężeń wewnętrznych i uzyskania miękkości materiału, również polepszenia jego przewodności elektrycznej
względna przenikalność elektryczna (stała dielekt-ryczna) ε, stosunek pojemności kondensatora wypełnionego danym materiałem jako dielektrykiem do pojemności tego samego kondensatora, którego dielektrykiem jest próżnia; określa zdolność dielektryka do gromadzenia energii elektrostatycznej ładunku pod wpływem przyłożonego napięcia
XLPE, (ang. cross-linked polyethylene) polietylen sieciowany (usieciowany)
zakładka, część brzegowa taśmy, pokrywająca przeciwny brzeg tej samej taśmy w wyniku nawijania lub owijania wzdłużnego
zakłócenia, niepożądane sygnały przejęte przez układ (kabel) i nakładające się na sygnały obecne w układzie (przesyłane kablem)
zakłócenia przenikowe, zakłócenia indukowane w torze przez pole elektromagnetyczne towarzyszące transmisji sygnałów w torach sąsiednich tego samego kabla
zakłócenia zbliżnoprzenikowe, zakłócanie sygnału użytecznego przez przenik występujący na początku toru
zakłócenia zdalnoprzenikowe, zakłócanie sygnału użytecznego przez przenik pojawiający się na końcu toru
zakłócenia zewnętrzne, zakłócenia indukowane przez źródła zakłóceń znajdujące się w sąsiedztwie kabla
zakres temperatur pracy, najwyższa i najniższa temperatura, w której materiał lub wyrób może być stosowany długotrwale, bez utraty swych podstawowych własności
zniekształcenia fazowe (opóźnieniowe), odkształcenie sygnału w czasie transmisji, spowodowane mniejszym opóźnieniem fal o wyższej częstotliwości (wyższych harmonicznych)
zniekształcenia odbiciowe, zakłócanie sygnału użytecznego przez opóźnione echo wtórne
zniekształcenia tłumieniowe, odkształcenie sygnału w czasie transmisji, spowodowane większym tłumieniem fal o wyższej częstotliwości (wyższych harmonicznych)
żyła, nie izolowany (goły) drut, albo wiązka skręconych drutów, przeznaczona do przewodzenia prądu; również izolowany drut lub izolowana wiązka skręconych drutów
żyła jednodrutowa, żyła wykonana z pojedynczego drutu
żyła ochronna, żyła przeznaczona do łączenia urządzeń z obwodami chroniącymi przed porażeniem elektrycznym
żyła ochronna koncentryczna, nawijana spiralnie na kabel żyła z drutów i/lub taśm, której funkcją jest zabezpieczenie człowieka przed porażeniem prądem w przypadku mechanicznego uszkodzenia kabla
żyła szychowa, żyła o małym przekroju, zbudowana z pojedynczych cienkich nitek przędzy, na które nawinięto spiralnie jedną lub dwie cienkie tasiemki miedziane, charakteryzująca się bardzo dużą elastycznością i bardzo dużą podatnością na przeginanie
żyła uziemiająca, nie izolowany drut lub linka, ułożona pod ekranem wzdłuż kabla, używana do łączenia ekranu z urządzeniami żyła wielodrutowa (linka), żyła wykonana ze skręconej wiązki pojedynczych drutów, lub grup skręconych wiązek drutów |